Czy praca może stać się nałogiem?

MirJan

MirJan
Punkty: 2531
17.11.2014 MirJan

Dobrze, gdy ktoś lubi swoją pracę. Gorzej, gdy lubi ją za bardzo. O zjawisku znanym jako „pracoholizm” zaczęto mówić z początkiem lat 70. XX wieku, określając tym mianem uzależnienie od pracy. Zauważono bowiem, że coraz większa grupa osób zaczyna się przesadnie angażować w swe zawodowe obowiązki, zaś w przypadku braku możliwości wykonywania swej pracy odczuwa liczne dolegliwości, typowe dla osób uzależnionych.

Gdzie najczęściej pojawia się problem uzależnienia od pracy?

Japonia była pierwszym krajem, w którym zaczęto się interesować problemem uzależnienia od pracy. Nie bez powodu. Japończycy znani są ze swej pracowitości oraz zaangażowania w pracę. To właśnie w Kraju Kwitnącej Wiśni odnotowano pierwsze przypadki zgonów, które były efektem przepracowania oraz stresu związanego z pracą. Z czasem pracoholizm zaczęto dostrzegać również w innych kręgach cywilizacyjnych. W Ameryce, w której praca dla wielkich korporacji stawia pracownikom wysokie wymagania, w Europie Zachodniej oraz – w czerpiącej z zachodnich wzorców – Polsce. Najczęściej od pracy uzależniają się ci, którzy marzą o karierze zawodowej i awansach oraz ci, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Należy jednak rozróżnić pracoholizm od konieczności pracy w większym wymiarze czasu. Niektórych zmusza do pracy ponad siły sytuacja życiowa. Osoba, która musi dłużej pracować różni się od pracoholika tym, że zmęczona pracą myśli o wypoczynku, czeka na wolny weekend oraz na wymarzony urlop. W przypadku osoby uzależnionej od pracy wykonywanie obowiązków zawodowych i dodatkowych zleceń staje się przymusem. Człowiek taki pracuje, choć nie musi, zaś o urlopie czy wolnym od pracy dniu nawet nie myśli.

W jaki sposób objawia się pracoholizm? Jakie zachowania są typowe dla osób uzależnionych od pracy?

Osoba uzależniona od pracy potrafi myśleć tylko o sprawach zawodowych, zaś nad własnym życiem oraz innymi potrzebami nawet się nie zastanawia. Wielu pracoholików wychodzi nawet z założenia, że sprawy, które nie są związane z ich życiem zawodowym nie zasługują na większą uwagę i należy je ignorować. Choć pracoholizm sprawia, że człowiek spędza na wykonywaniu obowiązków zawodowych wiele godzin każdego dnia, efekty jego pracy są zazwyczaj dość mizerne. Przepracowanie sprawia, że praca jest mało wydajna. Zmęczony człowiek nie potrafi działać efektywnie, brak mu i kreatywności, i zdrowego dystansu do pracy. Typowymi zachowaniami w przypadku osób uzależnionych od pracy jest zostawanie w pracy po godzinach lub też przynoszenie jej ze sobą do domu oraz pracowanie kosztem snu i innych rozrywek. Pracoholik zazwyczaj nie potrafi rozmawiać na te tematy, które nie są związane z pracą, a jego myśli błądzą wokół spraw zawodowych. Większość pracoholików dąży do perfekcjonizmu, zaś w przypadku braku sukcesów odczuwa poczucie winy i przygnębienia. Uczucie winy pojawia się również wtedy, gdy osoba uzależniona nie pracuje, tylko poświęca czas innym obowiązkom. Pracoholik ma zazwyczaj problemy w kontaktach z innymi ludźmi. Jest trudnym partnerem, który wprowadza nerwową atmosferę. W domu też zbyt dobrze nie jest. Uzależnienie od pracy sprawia, że pracoholik odsuwa się od swej rodziny, zaniedbuje ją i nie potrafi spędzać z nią wspólnie czasu. Pracoholizm wpływa również w negatywny sposób na ludzkie zdrowie oraz psychikę. Wielu pracoholików dość szybko wypala się zawodowo. Częstym problemem u takich osób są problemy z koncentracją oraz pamięcią, czemu mogą również towarzyszyć zaburzenia snu. Zaburzenia nerwicowe oraz choroby związane z układem pokarmowym to kolejne dolegliwości, na które mogą uskarżać się osoby uzależnione od pracy. Niestety, mimo wielu negatywnych konsekwencji, niewielu pracoholików zaczyna szukać pomocy u specjalisty. Żadna terapia nie przyniesie jednak skutków, jeśli uzależniona osoba nie będzie sobie zdawała sprawy ze swego uzależnienia.

Na czym polega terapia pracoholizmu?

Podstawową rolę w trakcie leczenia osób dotkniętych tym uzależnieniem odgrywa nauczenie ich dzielenia czasu pomiędzy pracę, a inne zajęcia i wypoczynek. Pracoholik, który trafił na terapię, zachęcany jest to uprawiania sportu lub też do korzystania z innych form aktywnego wypoczynku. Często jednym z bardziej istotnych elementów terapii staje się zmiana pracy oraz nauka odpowiedniego planowania swego dnia. Plan taki musi uwzględniać nie tylko czas na pracę, ale i na wypoczynek oraz spotkania z innymi ludźmi.

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów