Czynniki wywołujące nowotwór piersi

Justka

Justka
Punkty: 468
03.12.2014 Justka

Ten atrybut kobiecości jest narażony na wielkie niebezpieczeństwo – nowotwór piersi. Jakie są czynniki stanowiące zagrożenie pojawienia się tej choroby? O tym w dzisiejszym artykule. Dodam jedynie, że napisany tekst nie jest wynikiem wyobraźni i fikcji. Pracowałam w szpitalu onkologicznym jako technik. Obrazki, które widziałam, do dziś zostały w pamięci. Ten tekst, to apel do kobiet: BADAJCIE SIĘ. RAK TO NIE WYROK, JEŚLI JEST WCZEŚNIE WYKRYTY.

Rak piersi carcinoma mammae, to najczęściej występujący typ nowotworu wśród kobiet. Należy także do tych, najbardziej niebezpiecznych. Mimo postępu technologicznego zarówno w rozpoznawaniu jak i leczeniu, mimo licznych i rozwiniętych na szeroką skalę kampanii, które promują regularne badania mammograficzne, nadal jest wysoka umieralność. Jak wykazują statystyki, rokrocznie 12 tysiącom kobietom w Polsce diagnozuję się tę chorobę, około 5 tysięcy umiera. Niezwykle istotne jest dogłębne poznanie czynników ryzyka powstawania i rozwijania nowotworu sutka oraz metod, które pozwalają na wczesne wykrywanie zmiany w piersi. Pozwala to na chronienie kobiet od choroby. Ryzyko zapadalności na nowotwór złośliwy i ich umiejscowienia w organach bada od ponad 20 lat Międzynarodowa Agencja do Badań Raka (IARC).

Czynniki ryzyka zapadania na chorobę nowotworową zostały podzielone na dwie grupy:
• od strony gospodarza: zależne od wieku, płci, predyspozycji genetycznych ujawniających się zależnie od umiejscowienia w środowisku zewnętrznym (położenie geograficzne), rasy, obecności zmiany przednowotworowej, chorób predysponujących oraz prawdopodobieństwa występowania mnogich nowotwór pierwotnych;
• od strony środowiska: zależne od sytuacji socjoekonomicznej, palenia tytoniu, używania leków, picia alkoholu, nieprawidłowej diety, narażającego zawodu, zanieczyszczenia powietrza, obyczajów seksualnych i ciąży oraz czynników biologicznych.

Nieco szerzej na ten temat.

Ryzyko nowotworowe ze względu na płeć, wiek i wzrost

Płeć stanowi istotny i niezależny czynnik ryzyka wystąpienia nowotworu złośliwego piersi. Prawie w 100%, a dokładnie w 99% przypadków rak sutka występuje u kobiet. U mężczyzn występuje on bardzo rzadko. Nowotwór piersi ujawnia się niezwykle rzadko u osób, które nie ukończyły jeszcze 20 lat. Najwięcej przypadków zachorowań przypada w przypadku kobiet, które ukończyły 50 lat. Proporcjonalnie do wieku wzrasta ryzyko zachorowalności na nowotwór sutka. Między 80-85 rokiem życia takie ryzyko wzrasta piętnastokrotnie w porównaniu do przedziału wiekowego 30–35 rokiem życia.

Czynniki dziedziczne i rodzinne a zachorowalność na nowotwór piersi

Wykonując badania zawsze przeprowadza się wywiad z pacjentem, podczas którego często wychodzi na jaw fakt, że w rodzinie pojawiły się przypadki stwierdzenia raka. W tym momencie pacjent wchodzi do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia raka. Dotyczy to zwłaszcza kobiet, w rodzinach których doszło do zachorowania na raka piersi matki i siostry pacjentki, w rodzinie występował obustronny nowotwór piersi. W takich przypadkach czynnik ryzyka wystąpienia choroby rośnie u kobiety miesiączkującej nawet i trzykrotnie. Innymi czynnikami zwiększonego ryzyka jest fakt wystąpienia raka sutka u więcej niż jednego z krewnych, jeśli w przypadku posiadania bliźniaka jednojajowego wystąpił nowotwór piersi – wówczas istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że choroba dotknie siostrę oraz w przypadku, kiedy w rodzinie pacjentki została zdiagnozowana choroba w przedziale wiekowym 40–45 lat, wówczas dochodzi do tzw. ryzyka rodzinnego, którego nie należy mylić z czynnikami genetycznymi.

Wpływ środowiska na chorobę

Czynnikiem ryzyka wywołującym raka piersi jest także środowisko zewnętrzne, czyli położenie geograficzne, czy rasa. W USA czarnoskóra kobieta, która nie ukończyła 40 lat jest bardziej narażona na występowanie choroby niż kobieta o rasie białej. W Izraelu kobieta pochodzenia żydowskiego jest trzy razy bardziej narażona niż kobieta z innego kraju. Na Hawajach mieszkanki tego kraju narażone są bardziej na nowotwór niż Japonki czy Filipinki. Na częstotliwość powstania choroby ma wpływ warstwa społeczna, z której pochodzi kobieta. Kobieta pochodząca z wyższej warstwy społecznej jest dwa razy bardziej narażona na chorobę niż kobieta z niższej warstwy. Biorąc pod uwagę stan cywilny dane statystyczne pokazują, że panny o półtora raza częściej chorują niż mężatki. Należy też zaakcentować, że nowotwór piersi rozwinie się szybciej u kobiet mieszkających w miastach, niż u tych, które mieszkają na wsi. Ma to potwierdzenie w przypadku Polek. Największy stopień zachorowalności pojawia się w dużych miastach, gdzie skumulowane są szkodliwe czynniki takie jak: zanieczyszczone środowisko, zmniejszony kontakt z przyrodą, duży hałas, zanieczyszczone przez spaliny i pozostałe substancje trujące powietrze. Mieszkanie w dużych aglomeracjach związane jest także z dużym stresem i presją. Jest także różnica w posiadaniu dzieci. Mieszkanki wsi wcześniej rodzą dzieci i mają ich więcej niż mieszkanki miast, a ten fakt ma wpływ na profilaktykę.

Ryzyko wystąpienia choroby a miesiączkowanie

Jednym z głównym czynników wywołujących ryzyko zachorowalności na raka piersi jest pierwsza miesiączka, która pojawia się stosunkowo wcześnie oraz menopauza pojawiająca się w późniejszym okresie. Możliwość pojawienia się nowotworu piersi związana jest z tzw. szlakiem estrogenowym. Ulega on zmianom w każdym okresie życia kobiety. Ryzyko pojawienia się choroby jest większe w momencie dużej ekspozycji organizmu na działanie estrogenów. Z tego powodu tak bardzo akcentuje się te czynniki ryzyka, jakimi jest wcześnie pojawiająca się miesiączka i późno pojawiająca się menopauza.

Posiadanie dziecka a pojawienie się pierwszych objawów choroby

Przeprowadzone liczne badania potwierdziły niejednokrotnie fakt, że najbardziej korzystne dla kobiet i ich zdrowia jest pierwsza ciąża pojawiająca się przed ukończeniem 20 lat, zaś druga przed rozpoczęciem 33 roku życia. Dochodzi wówczas do zmniejszenia się ryzyka zachorowalności na nowotwór piersi. W porównaniu z nimi ryzyko rośnie dwa – trzy razy bardziej u kobiet, które nie urodziły albo takich, u których ciąża zakończyła się porodem po przekroczeniu 30 lat. W przypadku kobiet, które posiadają wiele dzieci lub tych, który urodziły przed skończeniem 18 lat, ryzyko to staje się mniejsze. Ryzyko pojawienia się choroby jest zwiększone u kobiet, które chociaż raz poddały się aborcji.

Wpływ faktu nieposiadania dziecka i niekarmienia piersią na wystąpienie choroby

Badania nad nowotworem piersiowym wykazują, że kobiety, które karmiły ponad 13 miesięcy są aż 61% mniej narażone niż kobiety, które nie karmiły naturalnie. Mniej narażone są tez te osoby, o 56%, które nie stosowały antykoncepcji doustnej i te, które karmiły piersią.

Ryzyko pojawienia się raka piersi pod wpływem antykoncepcji doustnej

Jak wskazują badania, na zwiększenie ryzyka zachorowalności na raka piersi ma wpływ przyjmowanie doustnych hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Nawet do 70% u kobiet przyjmujących je od kilku lat i tych, które nigdy nie zaszły w ciążę. Jak twierdzi dr Brian Henderson – epidemiolog badający przypadki zachorowalności na raka w Stanach Zjednoczonych: „Estrogen (EE) zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi o 2 – 3% w ciągu roku stosowania preparatu, obecny zaś w tabletce progestagen to ryzyko dodatkowo podwaja. To oznacza, że po pięciu latach stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych przez kobietę ryzyko wystąpienia u niej raka piersi wzrasta o 20–30%”. Wnioskując ze słów Hendersona można powiedzieć, że stosowanie doustnych tabletek antykoncepcyjnych można porównać do „bomby z opóźnionym zapłonem”,które „wybuchnie” w wieku 40–50 roku życia kobiety. Również dane zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnis 11 września 1996r., ukazują, że pośród głównych czynników wywołujących nowotwór są tabletki antykoncepcyjne. Na nowotwory są narażone głównie młode kobiety, które najczęściej właśnie korzystają z doustnej antykoncepcji hormonalnej.

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów