Drauzio Varella: Ostatni krąg. Tu nie zagląda nawet diabeł

Marek Bachorski-Rudnicki

05.05.2015 Marek Bachorski-Rudnicki

Ostatni krągGdyby szukać miejsc na Ziemi przeklętych to więzienie w Carandiru zajmowałoby czołowe miejsce. Ten punkt przeraża nawet samego diabła. Nawet on bałby się tu zaglądać. Drauzio Varella podjął się tego wyzwania.

Opowieść „Ostatni krąg” opisuje najniebezpieczniejsze więzienie świata w Brazylii – Carandiru. Varella podjął się swego czasu roztoczyć opiekę medyczną, jako wolontariusz nad osadzonymi tu więźniami. Nie było to ani łatwe, ani bezpieczne. Swoje przeżycia spisał w tej powieści. To doskonała retrospekcja jednego z najbardziej niebezpiecznym miejsc na Ziemi.

W tak wyjątkowym środowisku, pośród przemocy i gwałtu Varella otworzył niewielki gabinet lekarski. Wybrał spośród więźniów personel pomocniczy i ich pomocą, z tego, co miał pod ręką i niewielkiej pomocy otrzymywanej od naczelnika próbował nieść pomoc potrzebującym. Tu nawet pospolita gorączka stanowi duży problem. Prym wiodą choroby różnego rodzaju, weneryczne, zakaźne, króluje AIDS.

Nad chaosem trudno zapanować. Chociażby z powodu nierzadko skorumpowanej służby więziennej, której bardziej na rękę jest czasem dostarczać zabronione artykuły(wśród nich narkotyki) niż z przemytem więziennym walczyć. W powieści przewijają się ludzkie dramaty. Cwaniactwo, bieda, zabójstwa, oszustwa. Carandiru to miejsce dla społecznych wyrzutków, wykolejeńców, odmieńców, zboczeńców i różnego rodzaju dewiantów. Tutaj zawsze trzeba być czujnym. Czasem wystarczy źle na kogoś spojrzeć, by otrzeć się o śmierć.

Cyt: Varella pokazuje nocne i dzienne życie więzienia, niecierpliwie wyczekiwane weekendy, gdy na ten strzeżony teren mogą wejść kobiety, opisuje rzeczy powszednie i odświętne, z których najważniejszą jest „wściekła mańka”, czyli samodzielnie pędzony bimber.

W tym miejscu walczy się o wszystko. O karton, z którego może powstać np. łóżko, o koc, miejsce do spania, czy plakat na ścianie. Wygrywa najsilniejszy. Lub najsilniejsi. Bo więzienie to także klany. Jeśli jesteś z większością twoje szanse na przetrwanie do następnego dnia rosną.

To także szokująca opowieść o tym, że nawet w tym zdeprawowanym i strasznym miejscu najbardziej na świecie ceni się „słowo honoru”, które warte jest więcej niż życie. Wszyscy więźniowie wiedzą, że krzywd się nie wybacza a popełnione raz przewinienie nigdy nie odchodzi w zapomnienie. Tu dzieją się rzeczy straszne, okropne, potworne, o których każdy chciałby, jak najszybciej zapomnieć.

Powieść jest zdumiewająca. Autor między innymi zawarł tutaj wspomnienia osadzonych. Spisał ich losy, przeżycia, codzienność i dzieli się tym z czytelnikami. „Ostatni krąg” to doskonale napisana powieść o świecie tak wyalienowanym, że sam diabeł tu nie zagląda. Prawdopodobnie i jego więzienie Carandiru napawa obrzydzeniem i odrazą. To świat tak niedorzeczny i brutalny, że zbyt straszny nawet i dla niego samego.

————————————————————————–
Tytuł: Ostatni krąg. Najniebezpieczniejsze więzienie Brazylii
Autor: Drauzio Varella
Przekład z języka portugalskiego Michał Lipszyc
Stron: 264
Wydawnictwo: Czarne
Data premiery: 13 października 2014r.

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów