Jurajskie atrakcje. Jaskinia Wierzchowska Górna

MirJan

MirJan
Punkty: 2293
23.07.2015 MirJan

Choć Jura Krakowsko-Częstochowska może się pochwalić licznymi jaskiniami, ta wzbudza szczególne zainteresowanie. Leży w niewielkiej odległości od słynnego Ojcowskiego Parku Narodowego, tuż przy drodze łączącej Kraków z Olkuszem. Piękna okolica i coraz gęstsza sieć szlaków turystycznych (pieszych i rowerowych) stają się kolejną zachętą do jej odwiedzenia. Największą popularność jaskini tej przyniosły jednak dwa czynniki: udostępnienie jej do zwiedzania oraz fakt, iż jest to największa jaskinia na Jurze, która została przystosowana do potrzeb turystów.

 

010 wierzchowska

O popularności Jaskini Wierzchowskiej Górnej najlepiej świadczy fakt, iż zwiedza ją ponad 20 tysięcy turystów rocznie. Kusi ich możliwość pokonania dobrze oświetlonej trasy podziemnej oraz posłuchania ciekawych opowieści miejscowego przewodnika. Kuszą też podziemne ekspozycje. W wielu miejscach na trasie prezentowane są przecież ciekawe znaleziska, dzięki którym można zdobyć wiele ciekawych informacji na temat archeologii oraz życia naszych przodków.

Jaskinia Wierzchowska Górna, będąca nie tylko atrakcją turystyczną, ale też pomnikiem przyrody, należy do najdłuższych jaskiń na Jurze. Jej korytarze osiągają długość 975 metrów, z czego około 700 metrów jest udostępnionych turystom. Zajmuje w tej kategorii drugie miejsce (wyprzedza ją Jaskinia Wierna), choć w gronie jaskiń udostępnionych do zwiedzania jest niekwestionowaną liderką.
Do podziemnego królestwa prowadzą aż trzy otwory, przy czym turyści wpuszczani są przez największe, główne wejście. Zaraz za nim zaczynają się niespodzianki. Sala tuż przy otworze wejściowym może się pochwalić kotłami wirowymi, a na ścianach można podziwiać takie rośliny, jak zanokcica skalna i murowa. Te paprocie są ostatnią „zieloną” atrakcją na podziemnej trasie turystycznej. Długa na 40 metrów Hala Wielka Dolna, Sala Tronowa, Niedźwiedzie Jamy, Jama Hieny i Korytarz Gotycki to tylko wybrane ciekawostki, z którymi można się zapoznać w czasie wędrówki po jaskini. Można też zdobyć wiele ciekawych informacji na temat przeszłości tego miejsca.

A historia jaskini jest naprawdę długa. Powstała ona w wapieniach górnojurajskich, a w jej wnętrzu znaleziono ślady osadnictwa sprzed 7 tysięcy lat (z okresu neolitu). Jako stanowisko archeologiczne Jaskinia Wierzchowska Górna sławę zaczęła zdobywać już w XIX wieku. Pierwszy opis jaskini pochodzi z 1853 roku, choć pierwsze badania przeprowadzone zostały tu dopiero 20 lat później. Pracami tymi kierował Jan Zawisza, którego nazwisko często pada podczas omawiania historii poznania jaskiń leżących na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego. Kolejne ważne badania przeprowadził w tu latach 1884-86 Godfryd Ossowski z Komisji Antropologicznej Akademii Umiejętności, któremu udało się znaleźć m.in. szczątki niedźwiedzia jaskiniowego. Jeden ze szkieletów znalezionych w jaskini jest obecnie prezentowany w Krakowie, w Muzeum Przyrodniczym PAN. Warto podkreślić, że to Ossowski nadał większość nazw jaskiniowym pomieszczeniom, zatem Jaskinia Wierzchowska Górna sporo mu zawdzięcza.
Przełom XIX i XX wieku to początek wielkiego zainteresowania jaskinią jako atrakcją turystyczną. Ponieważ Jura, a raczej okolice Ojcowa, była w tym czasie dość chętnie odwiedzana, wiele jaskiń zaczęło ponosić tragiczne konsekwencje tej mody na zwiedzanie jaskiń. Ludzie odwiedzali jaskinie indywidualnie, świece i pochodnie niszczyły wnętrze, wiele szkód wyrządziło też zamiłowanie niektórych turystów do zabierania za sobą pamiątek z takich miejsc. Na szczęście Jaskinia Wierzchowska Górna miała sporo szczęścia, gdyż już w latach 30-tych XX wieku zajęto się jej ochroną i kontrolowaniem tego, kto i w jaki sposób ją zwiedza. Pomnikiem przyrody jaskinia stała się w 1966 roku, a wejście do niej zabezpieczone zostaje kratami. Był to jednocześnie początek prac związanych z udostępnianiem jaskini turystom. Dziś bez problemów można planować wycieczki po jej wnętrzu, a zwiedzanie poszczególnych sal i korytarzy jest bezpieczne i dla turystów, i dla przyrody.

Informacje praktyczne
Jak dotrzeć do jaskini? Najlepiej ze wsi Wierzchowie. W centrum można zostawić samochód na parkingu, z którego do jaskini można dotrzeć w ciągu 10 minut (trzeba przejść około 800 metrów). Trasa turystyczna dostępna jest przez cały rok, a turyści wpuszczani są do jaskini co godzinę. Warto w porę zarezerwować sobie wejście, szczególnie w pełni sezonu turystycznego, kiedy kolejka oczekujących na wejście do wnętrza przybiera imponujące rozmiary. Zwiedzanie zajmuje około godziny, a podziemna trasa liczy sobie 700 metrów długości. Warto pamiętać o cieplejszej bluzie – nawet w upalny dzień. We wnętrzu jaskini temperatura nie przekracza 8 stopni, a dodatkowym problemem okazuje się wilgoć. Zwiedzanie zawsze odbywa się w towarzystwie miejscowego przewodnika, który zna doskonale i jaskinię, i wszystkie jej tajemnice. Jego ciekawe opowieści sprawiają, że o wizycie w Jaskini Wierzchowskiej Górnej pamięta się jeszcze przez długi czas.

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów