Małopolska w kadrze. Kościół parafialny w Zatorze

MirJan

MirJan
Punkty: 2674
21.01.2015 MirJan

Wokół Oświęcimia ciekawych zabytków nie brakuje. Są w ich gronie i piękne pałace, i ciekawe świątynie. Jednym z tych miast, do których warto zajrzeć w poszukiwaniu skarbów dawnej architektury, jest Zator. Czeka tu i pałac, i ciekawy zabytek sakralny. To gotycki kościół parafialny, któremu patronują św. Wojciech wraz ze św. Jerzym. Ze znalezieniem tego zabytku nikt nie będzie miał problemów, bowiem znajduje się on tuż przy rynku, przez który z kolei przebiega ruchliwa droga łącząca Oświęcim z Wadowicami. Charakterystyczna sylwetka świątyni zachęca do przyjrzenia się jej dokładniej.

009zator kościół

Warto poświęcić trochę czasu na przespacerowanie się wokół tej budowli. Kto się na taki spacer wokół kościoła zdecyduje, ujrzy wiele ciekawych detali architektonicznych. Sama świątynia parafialna w Zatorze może się pochwalić i długą historią, i ciekawą architekturą. Kuszą zarówno odkryte w kościelnym wnętrzu polichromie, jak i piękna fasada z charakterystyczną wieżą. Co warto wiedzieć na temat tego zabytku?

008 zator kościół

006 zator kościół

Kościół ten jest jednym z ciekawszych przykładów gotyckiej architektury na terenie Małopolski. Wzniesiono go pod koniec XIV wieku w miejscu poprzedniego kościoła. Łamany kamień oraz cegła stały się tu podstawowymi, a jednocześnie bardzo trwałymi materiałami budowlanymi. W latach 60. XVIII wieku kościół wprawdzie przebudowano, jednak dzięki regotyzacji (przeprowadzonej w latach 50/60. XX wieku) nadal może się on pochwalić historycznym charakterem.

007 zator kościół

005 zator kościóła

Kościół ten jest zabytkiem klasy I. Przyciąga on ciekawym, polskim układem cegieł oraz charakterystyczną wieżą, osiągającą wysokość 22 metrów. Warto zwrócić uwagę na elewację zachodnią dolnej kondygnacji tejże wieży. To tam wmurowany został maswerk pochodzący z około 1400 r., prawdopodobnie znajdujący się wcześniej w prezbiterium kościoła. Historyczna fasada może się pochwalić m.in. pięknym, ostrołukowym portalem oraz ciekawymi epitafiami.

002 kościół zatora

001kościół zator

 

W kościelnym wnętrzu ujrzeć można ciekawą kolekcję zabytków sakralnych, przy czym największe wrażenie wywiera ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej Śnieżnej. Wprawdzie pochodzi on z końca XIX wieku, jednak swym stylem nawiązuje do sztuki gotyckiej. Ołtarz ten jest ważny również ze względu na swą fundatorkę – hrabinę Potocką. Na osobach zwiedzających świątynię wrażenie robią też inne pamiątki z dawnych czasów: gotyckie prezbiterium, mozaika ECCE HOMO pochodząca z XVI wieku oraz ufundowana przez księcia zatorskiego Wacława chrzcielnica, datowana na XV stulecie. Warto też zwrócić uwagę na liczne epitafia, pochodzące z XVIII/XIX wieku oraz na XIX-wieczne konfesjonały. Inną atrakcją w kościelnym wnętrzu jest ołtarz pochodzący z katedry wawelskiej z 1521 roku. Jest on z kolei ciekawym przykładem sztuki renesansowej oraz zabytkiem sakralnym o ogromnej wartości artystycznej i historycznej. W kościele znajduje się również ciekawa droga krzyżowa autorstwa słowackiego malarza Bohuna, a na chórze kościelnym – organy, których brzmienie może zadowolić każdego miłośnika barokowej muzyki.

004 zator kościóła

 

W bezpośrednim sąsiedztwie kościoła znajduje się kolejna ciekawostka. To grobowiec księżnej Apolonii Poniatowskiej (żony Kazimierza, bratanka króla Stanisława Augusta). Ma on formę antycznego sarkofagu, a jego zadaniem jest przypominanie wszystkim odwiedzającym zatorską farę o tak ważnej postaci, jaką była księżna. To ona na przełomie XVIII i XIX wieku stała się właścicielką Zatora. Zmarła w 1813 roku w Wiedniu, jednak to Zator stał się jej miejscem spoczynku. Księżna Apolonia nie jest jedyną osobą, która spoczęła na terenie świątyni parafialnej. W krypcie pod kościołem spoczywają przecież kolatorzy kościoła. Znalazła się wśród nich Anna z Tyszkiewiczów Potocka- Wąsowiczowa, spoczywa tu również jej mąż gen. Stanisław Wąsowicz – adiutant Napoleona I. W krypcie kościelnej znaleźli też dla siebie miejsce Maurycy i Ludwika Potoccy – dawni właściciele Zatora i sąsiadującego z kościołem pałacu.

003 kościół zatora

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów