Na przekór carowi. Kaplica „Na Wodzie” w Ojcowie

MirJan

MirJan
Punkty: 2025
05.05.2015 MirJan

Dla jednych jest dowodem na to, że z każdej sytuacji można znaleźć wyjście, dla innych – potwierdzeniem polskiego uporu. Powstała na przekór obowiązującym przepisom prawnym, choć – zgodnie z prawem – nie można jej było nic zarzucić. Dziś jest jedną z największych ciekawostek na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego oraz jednym z najbardziej oryginalnych zabytków architektury drewnianej w Polsce. Ojcowska „Kaplica na Wodzie” jest bez wątpienia wyjątkową atrakcją turystyczną, której podczas wycieczki w Dolinę Prądnika nie można pominąć.

0205 kaplica na wodzie

Ojców to jedna z najpopularniejszych miejscowości, jakimi może się pochwalić Jura Krakowsko-Częstochowska. Niewielka odległość od Krakowa, piękne krajobrazy oraz wspaniałe zabytki – wszystko to sprawia, że Ojców oraz Dolina Prądnika należą do najchętniej odwiedzanych przez turystów zakątków na Jurze. W gronie licznych atrakcji znalazła się i ona – niewielka Kaplica „Na Wodzie”. Nazwa ta  idealnie oddaje charakter tej drewnianej budowli. Skromna kapliczka wzniesiona została bowiem nad wodą. Masywne filary sprawiają, że drewniana konstrukcja nie jest narażona na podmycie przez wody Prądnika. Skąd wziął się jednak pomysł zbudowania takiej kaplicy? Powód jest prosty – ówczesne przepisy, które wydawał car Mikołaj II. Kaplica w Ojcowie powstawała przecież w czasie zaborów, a że Ojców wchodził w skład Królestwa Kongresowego, jego mieszkańcy musieli się podporządkować woli cara. A Mikołaj II kategorycznie sprzeciwił się budowie kościołów i kaplic na ojcowskiej ziemi. O budowaniu obiektów sakralnych na wodzie mowy w przepisach nie było, zatem – traktując ów przepis bardzo dosłownie – mieszkańcy Ojcowa (zainspirowani pomysłem Stanisława Niedzielskiego – dyrektora uzdrowiska „Goplana”) postawili kaplicę nie na ziemi, lecz nad wodami Prądnika. Szczęśliwie Kaplica „Na Wodzie” przetrwała do naszych czasów, stając się jednym z najcenniejszych zabytków Małopolski.

0208 kaplica na wodzie

Patronem kaplicy, do której nazwa „Na Wodzie” przylgnęła na stałe, jest św. Józef Rzemieślnik (Robotnik). Sama kaplica pochodzi z 1901 roku i jest wyjątkowo ciekawym przykładem stylu szwajcarsko-ojcowskiego. W czasie spaceru po centrum Ojcowa ze stylem tym można się spotkać bardzo często. Najlepiej jest on widoczny w przypadku tych obiektów, które powstawały w XIX wieku z myślą o przybywających do tej jurajskiej miejscowości kuracjuszach. Co ciekawe, powstała ona dzięki przebudowie dawnych łazienek zdrojowych – obiektu niezwykle ważnego w miejscowości, która już w XIX wieku stała się popularnym letniskiem i jednym z najważniejszych uzdrowisk w rejonie Krakowa. Łazienki zmieniły zatem swe przeznaczenie, zyskały też nową formę. Trzeba przyznać, że Kaplica „Na Wodzie” ma wyjątkowy urok, a jej architektura może oczarować każdego.

0204 kaplica na wodzie

 

Sama kaplica jest niewielka, może jednak zrobić ogromne wrażenie. Wzniesiono ją na planie krzyża, który osiąga wymiary 11 na 5 m. Najważniejszą dekoracją kaplicy stała się ażurowa wieżyczka, która po ostatnich pracach renowacyjnych prezentuje się doskonale. Warto też przyjrzeć się ścianom zewnętrznym, a przede wszystkim ich najniższej części. Zbudowane są one z tzw. desek mijanych. Oznacza to, że dolna część ścian powstała dzięki układaniu pionowych desek w taki sposób, że jedna znajduje się głębiej i sprawia wrażenie nieco cofniętej, podczas gdy druga jest bardziej wysunięta na zewnątrz.

0203 kaplica na wodzie

Ciekawie prezentuje się również wnętrze kaplicy. Uwagę przyciągają tu liczne nawiązania do stylu zakopiańskiego oraz charakterystyczna konstrukcja ołtarzy. Przypominają one swą formą wiejskie chaty, przy czym największe wrażenie wywierają ich charakterystyczne dachy. We wnętrzu niewielkiej kaplicy znajdują się trzy ołtarze. W tym głównym umieszczono obraz Matki Boskiej Wspomożenia z 1901 roku. To ciekawe dzieło, którego autorką jest jedna z kuracjuszek, goszczących w Ojcowie podczas budowy kaplicy. Obraz patrona kaplicy znalazł się w jednym z ołtarzy bocznych (w drugim znalazło się miejsce na wizerunek papieża Piusa V). Pięknie prezentuje się też ołtarz soborowy, którego największą ozdobą są wizerunki ojcowskich kwiatów.

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów