Solomon Kane w komplecie

Rafał Chojnacki

Rafał Chojnacki
Punkty: 450
03.01.2015 Rafał Chojnacki

Zbiór opowiadań Solomon Kane. Okrutne przygody to dla mnie powrót do czasów, gdy jako nastolatek czytałem zeszyty z serii „Magia i miecz”, publikowane przez wydawnictwo Iskry. To właśnie wówczas zetknąłem się z postacią Solomona Kane’a, angielskiego purytanina, który przemierza rejony znanego i nieznanego białym ludziom świata. Później pojawiły się inne zbiory opowiadań, a całkiem niedawno (w 2009 roku) film Solomon Kane. Pogromca zła, w którym w tytułową rolę wcielił się James Purefoy.

Choć podobnie jak większość stworzonych w wyobraźni Roberta E. Howarda bohaterów Kane nie stroni od walki, to jednak w odróżnieniu od najpopularniejszego z nich, barbarzyńcy Conana, jego motywacje są zupełnie inne. Jako gorliwy purytanin tropi ona na świecie zło, które często przyjmuje postać owładniętych szaleńczymi kultami ludzi lub nieludzkich potworów, którym prymitywne ludy oddają boską cześć. Kilkakrotnie otrzymujemy sugestię, jakoby Kane chciał w ten sposób odpokutować za popełnione wcześniej zbrodnie. Wiele wskazuje na to, ze jogo niezwykłe umiejętności w walce, to nie tylko efekt ćwiczeń fechtunku, ale również lata praktyki i udział w licznych wojnach. W starciu z mniej wyszkolonymi wojownikami jest zatem śmiertelnie niebezpiecznym przeciwnikiem.

Nie są to typowe teksty fantasy, ponieważ w odróżnieniu od kanonicznych tekstów z tego gatunku, dzieją się w historycznej rzeczywistości, w której Howard umieszcza bohatera rodem z klasycznych tekstów przygodowych. To właśnie ogromny ładunek emocji, towarzyszący literaturze przygodowej sprawia, że fantasy w wydaniu howardowskim doczekała się co najmniej równie licznego grona następców, jak ta, którą stworzył J. R. R. Tolkien.

W porównaniu z Conanem Solomon Kane jest bohaterem dość subtelnym, zupełnie inaczej skrojonym pod względem psychologicznym. Nie zależy mu na bogactwach, złocie i kobietach, co często jest motywację umięśnionego barbarzyńcy z Cymerii. Kane jest postacią o wiele bardziej mroczną i przychodzi mu mierzyć się z tajemnicami, przy których wielu innych ludzi jego epoki najzwyczajniej by oszalało. Bez względu na to czy są to mroczne zakamarki Niemiec czy bezdroża Afryki, zawsze znajdzie się ktoś, kto zasługuje na karę. Często będą pod ręką również bezbronni, których Kane musi uwolnić z rąk krwiożerczych – zarówno ludzkich, jak i nieludzkich bestii. Howard dryfuje tu pomiędzy literaturą przygodową, fantasy i horrorem.

Z drugiej jednak strony świat przedstawiony w tych opowiadanych, to wizja zdecydowanie bardziej czarno-biała, niż conanowski świat, w którym bohater potrafił być łotrzykiem i złodziejem, by zaraz potem, w imię prosto pojmowanego honoru, stawać w obronie niewieściej czci. W świecie Kane’a niewiele jest miejsca na relatywizm. Korzysta on wprawdzie ze starożytnego artefaktu, laski, którą otrzymuje od czarnoskórego kapłana, jednak robi to tylko dlatego, że wie iż jej pradawna magia działa na istoty, które on sam definiuje jako sługi Szatana.

Aktualne wydanie przygód Solomona Kane’a, to pierwsza edycja odwołująca się do oryginalnych tekstów Howarda, bez późniejszych zmian, dopisków i redakcji. Są tu również fragmenty, których autor nie dokończył, a także wiersze, uzupełniające historię tytułowego bohatera. Wartościowym dodatkiem jest również szkic „In Memoriam”, napisany przez samego H. P. Lovecrafta, z którym Howard prowadził ożywioną korespondencję, która zaowocowała napisaniem przez niego kilku opowiadań związanych z „mitologią Cthulhu”.

Wydanie jest bogato ilustrowane, co dodatkowo podnosi wartość kolekcjonerską zbioru. Dla ludzi nie znających zbyt dobrze biografii tego amerykańskiego autora, dodano jeszcze tekst badacza Rusty’ego Burke’a, specjalisty od twórczości i biografii Howarda, który mówi nam sporo o jego życiu, relacjach z rodzicami i żoną, oraz o domniemanych powodach, dla których popełnił on samobójstwo w wieku 30 lat.

 

Robert E. Howard, Solomon Kane. Okrutne przygody, Wydawnictwo Rebis, Warszawa 2014.

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów