Srebrne Miasto

MirJan

MirJan
Punkty: 2027
04.05.2015 MirJan

Kapryśna Baba niejednokrotnie uprzykrzała życie mieszkańcom tego miasta. Ta niepozorna rzeka jest główną oskarżoną o upadek miejscowego górnictwa. To ono właśnie było podstawą gospodarki Olkusza przez wieki, z nim też wiążą się najważniejsze tradycje miejskie. Choć woda pozalewała stare sztolnie, Olkusz dla wielu osób w dalszym ciągu jest Srebrnym Miastem. A że pięknych zabytków i ciekawych placówek muzealnych tu nie brakuje, nową szansą na rozwój gospodarczy miasta staje się turystyka. Wszak i samo miasto jest ciekawe, i w jego okolicy nie brak atrakcji. Jurajskie dolinki, zamek w Rabsztynie oraz Ojcowski Park Narodowy – wszystko to znajduje się w niewielkiej odległości od Srebrnego Miasta.

Olkusz 01

 

Olkusz, rozwijający się na terenie obecnego Starego Olkusza, a następnie „przeniesiony” w miejsce obecnego rynku, jest bardzo ciekawym ośrodkiem przemysłowym. Srebrne Miasto ma też swoją specyfikę. Już w okresie wczesnego średniowiecza zaczęło się tu rozwijać górnictwo, a wydobycie srebra przez wieki zapewniało pomyślny rozwój Olkuszowi. W 1299 roku nastąpiła jego lokacja na prawie niemieckim, która zapoczątkowała dynamiczny rozwój miasta. Już w XIV wieku zostało ono otoczone murami miejskimi. Wysokie dochody gwarków pozwoliły też na budowę, a następnie na rozbudowę kościoła parafialnego, który do dziś jest jednym z najważniejszych zabytków w tym mieście. Kościół św. Andrzeja Apostoła znany jest głównie jako miejsce koncertów organowych oraz cennych organów,  które są zresztą najważniejszym elementem jego wyposażenia. Pod koniec XVI stulecia Olkusz doczekał się własnej mennicy, której siedzibą stała się jedna z piękniejszych kamienic przy rynku. Wiek XVII przyniósł Olkuszowi utratę silnej pozycji, a i dochody mieszczan zaczęły topnieć. Dlaczego? Potop szwedzki to jedna z przyczyn. Ucierpiało nie tylko miasto, ale i gwarkowie. Wiek ten przyniósł również spore zniszczenia pod powierzchnią ziemi. Kapryśna Baba zaczęła zalewać sztolnie, zaczęły się też objawiać pierwsze skutki drążenia pod miastem górniczych chodników. Do dziś krąży wiele legend o tunelach, tajemniczych piwnicach oraz o radzieckim czołgu, który w 1945 roku miał dumnie wjechać na rynek i… zapaść się pod ziemię. Wiele historii wiąże się też z pobliskim zamkiem w Rabsztynie, do którego podobno ma z Olkusza prowadzić podziemne przejście.
Wiek XVII zapoczątkował zatem czas zastoju. Górnictwo zaczęło się tu rozwijać na nowo dopiero w wieku XIX, kiedy Olkusz stanowił część Królestwa Polskiego. W tym czasie postawiono już na górnictwo rud cynkowo-ołowiowych, których wydobycie do dziś zajmuje tu ważne miejsce. Współczesny Olkusz kojarzony jest jednak już nie tyle z górnictwem, co z produkcją naczyń emaliowanych.

Olkusz 04

 

Dzięki licznym zabytkom staje się też Olkusz ważnym ośrodkiem turystycznym. Wspomniany już kościół parafialny jest jednym z najcenniejszych zabytków sztuki sakralnej na terenie województwa małopolskiego, jednak nie tylko on przyciąga turystów. Odnowiony rynek oraz podziemia, w których ma powstać muzeum to najważniejsze z licznych atrakcji w Olkuszu. Chętnie odwiedzane jest też miejsce przypominające o Bramie Krakowskiej, prowadzącej na teren średniowiecznego miasta, oraz zrekonstruowana wraz z fragmentem dawnych murów miejskich baszta.

Olkusz 03

Olkusz 10

Olkusz 11

 

Największą sławę zdobyły jednak olkuskie muzea. Muzeum Afrykanistyczne, Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej oraz Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego (znane też jako Muzeum Wikliny) mają niezwykłą moc przyciągania. Olkusz już wkrótce będzie się mógł pochwalić inną atrakcją, jaką ma być schron przeciwatomowy znajdujący się pod jedną z tutejszych fabryk. Ma w nim powstać muzeum, którego tematyka związana będzie z okresem zimnej wojny i powszechnym lękiem przed bronią atomową.

Innym miejscem, które warto odwiedzić w Srebrnym Mieście, jest Stary Cmentarz. Znajduje się na nim wiele zabytkowych nagrobków i wojskowych kwater, w tym grób pułkownika Francesco Nullo, który w czasie powstania styczniowego zginął w bitwie pod Krzykawką.

Olkusz 06

Olkusz 07

 

Subskrybuj, by raz w tygodniu otrzymywać nowości i zbiór najciekawszych artykułów